به گزارش پایگاه خبری قزوین پرس : دکتر جواد آزادی احمدآبادی، مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی و مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی در یادداشتی با عنوان «گلولههای مجازی و وحدت ملی ایرانیان» به بررسی نقش الگوریتمهای شبکههای اجتماعی در شکلدهی به افکار عمومی، رفتار کاربران و تأثیر آن بر انسجام اجتماعی پرداخت.
وی در این یادداشت با اشاره به سازوکار فعالیت بسیاری از پلتفرمهای بزرگ فضای مجازی اظهار کرد: الگوریتمهای این سکوها عمدتاً بر مبنای «حداکثرسازی توجه» کاربران طراحی شدهاند و تلاش میکنند با تحلیل رفتار مخاطبان، محتواهایی را نمایش دهند که بیشترین میزان تعامل و ماندگاری را ایجاد میکند.
آزادی احمدآبادی افزود: یکی از پیامدهای این روند، گرفتار شدن کاربران در محیطهایی است که در آن بیشتر با محتواهای هماهنگ با باورهای قبلی خود مواجه میشوند؛ موضوعی که میتواند موجب شکلگیری جزیرههای اطلاعاتی و فاصله گرفتن گروههای مختلف جامعه از یکدیگر شود.
مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به یافتههای حوزه علوم شناختی تصریح کرد: ذهن انسان بهطور طبیعی دارای «سوگیری تأیید» است؛ یعنی افراد تمایل دارند اطلاعاتی را بیشتر بپذیرند که با دیدگاههای قبلی آنان سازگار باشد و الگوریتمها در برخی موارد این ویژگی شناختی را به ابزاری برای افزایش تعامل و ماندگاری کاربران تبدیل میکنند.
وی ادامه داد: زمانی که معیار اصلی موفقیت یک پلتفرم، افزایش کلیک، مشاهده و زمان حضور کاربر باشد، محتوای جنجالی، احساسی و حتی خشمآفرین میتواند نسبت به محتوای سازنده و آرامشبخش، فرصت بیشتری برای دیده شدن پیدا کند.
آزادی احمدآبادی با بیان اینکه «اقتصاد توجه» در چنین شرایطی میتواند به «اقتصاد خشم» تبدیل شود، خاطرنشان کرد: محتوایی که موجب واکنش شدید کاربران شود، معمولاً تعامل بیشتری ایجاد میکند و همین مسئله باعث میشود برخی الگوریتمها بهصورت ناخواسته زمینه تقویت قطبیسازی اجتماعی را فراهم کنند.
وی تأکید کرد: فضای مجازی امروز تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه به یکی از مهمترین عرصههای شکلگیری ادراک عمومی تبدیل شده است و مدیریت صحیح آن نیازمند توجه جدی به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و حکمرانی است.
مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی، بازیابی «حقیقت مشترک» و تقویت «وحدت ملی» را از مهمترین مأموریتهای حاکمیتی در عصر پلتفرمها عنوان کرد و گفت: جامعهای که نتواند گفتوگوی مشترک و درک متقابل را حفظ کند، در برابر جریانهای مخرب اطلاعاتی آسیبپذیر خواهد شد.
وی در بخش دیگری از این یادداشت، راهکار مقابله با پیامدهای منفی الگوریتمهای فعلی را حرکت به سمت طراحی «الگوریتمهای عدالتمحور» به جای «الگوریتمهای صرفاً توجهمحور» دانست و افزود: پلتفرمهای بومی باید به گونهای طراحی شوند که ارزش خود را از افزایش آگاهی، ارتقای فهم مشترک و ایجاد تعامل سازنده میان کاربران کسب کنند.
آزادی احمدآبادی در پایان تأکید کرد: آینده فضای مجازی نیازمند رویکردی است که در آن فناوری در خدمت انسجام اجتماعی، رشد آگاهی عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی قرار گیرد و الگوریتمها به جای تشدید اختلافات، زمینهساز همگرایی و گفتوگوی بیشتر میان مردم باشند.
منبع خبری : مرکز ملی فضای مجازی